• ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟΥ...

  • Αριθμός ταινιών: 22307
  • Αριθμός συν/τών: 759912
  • Πρόγραμμα 300 Κινηματογράφων και 18 τηλεοπτικών σταθμών
Περιεχόμενα

Τετ 25 Ιαν 2012

La Proie

Τετ 28 Δεκ 2011

En Familie - Μια Οικογένεια

Τετ 30 Νοε 2011

Carlos - η τηλεταινία

Τετ 12 Οκτ 2011

Troll Hunter - Κυνηγός Τρολ

Τετ 31 Αυγ 2011

Flores Negras - Μαύρα Λουλούδια

Cineυρωπαϊκόν


Τρί 02 Αυγ 2005

IF....




Ως τι θα μπορούσαμε να ορίσουμε το εκάστοτε σύστημα διδασκαλίας αν όχι ως τη διδασκαλία του εκάστοτε συστήματος; Μοιάζει με ευφυολόγημα του ποδαριού, αλλά ας σοβαρευτούμε λίγο: τι άλλο θα μπορούσε να ισχύει; Πολύ σχηματικά θα έλεγε κανείς πως, αφού η μάχη ενάντια στις αισθητικές και, κατ’ επέκταση, ηθικές αντιστάσεις του παιδιού κερδιστεί οριστικά, το μονοπάτι προς την αλλοτρίωση είναι στρωμένο με ροδοπέταλα. Στην ολότητά του το φαινόμενο είναι βέβαια πιο σύνθετο, σε κάθε περίπτωση όμως το σχολείο είναι ο θεσμοθετημένος προθάλαμος στο σύστημα παραγωγής και, ως τέτοιος, μια (τηρουμένων των αναλογιών) κοινωνική μικρογραφία. Τις ίδιες αντιστοιχίες εντόπισε και ο Lindsay Anderson στα βρετανικά ιδιωτικά σχολεία, των οποίων οι οικότροφοι μαθητές προορίζονται με μαθηματική ακρίβεια να επανδρώσουν την ελίτ του τόπου σε κυβέρνηση, στρατό και εκκλησία. Το If.... εστιάζει στη λειτουργία ενός από αυτά, σε μια πικρή και ουτοπική ιστορία εξέγερσης οργανωμένη σε 8 κεφάλαια:

1.COLLEGE HOUSE… return, όπου η σχολική χρονιά ξαναρχίζει, οι ιεραρχίες ενεργοποιούνται αμέσως και εμφανίζεται ο Τράβις, ένας επαναστάτης που ψάχνει την αιτία και αναρωτιέται «Πότε ζούμε; Αυτό θέλω να μάθω». Από την άλλη, η ομιλία του διευθυντή δίνει το στίγμα: «Εργαστείτε… παίξτε. Αλλά ποτέ μη συγχέετε αυτά τα δύο».

2.COLLEGE… once again assembled, όπου η ζωή των μαθητών μπαίνει στους γνώριμους ρυθμούς της: διδασκαλία και εκκλησιασμός.

3.TERM TIME, όπου οι τελειόφοιτοι με τα… ιδιαίτερα γούστα έρχονται για πρώτη φορά σε σύγκρουση με τον «εκφυλισμένο» Τράβις.

4.RITUAL AND ROMANCE, όπου εμφανίζεται για πρώτη φορά το γυναικείο φύλο, το «αληθινό αίμα» και γίνεται η πρώτη «απόδραση» -η επιστροφή είναι πια αδύνατη.

5.DISCIPLINE, όπου μεταξύ τυριού και αχλαδιού κρίνεται ότι «αναρχικά στοιχεία απειλούν τη σταθερότητα της Εστίας» και αποφασίζεται το μαστίγωμα του Τράβις και της παρέας του. Εκτελείται χωρίς χρονοτριβές.

6.RESISTANCE, όπου ο Τράβις και η παρέα του ετοιμάζουν κάτι ύποπτο και ανταλλάσσουν όρκους.

7.FORTH TO WAR, όπου τα ψεύτικα σκάγια στον αιδεσιμότατο λειτουργούν ως οιωνός.

8.CRUSADERS, όπου η μικρή συμμορία σκαρώνει το τελευταίο της (;) αστείο.

Τόσο μαεστρικό συνδυασμό καλειδοσκοπικής ματιάς στις δομές ενός συστήματος και βραδείας ανάφλεξης της δράσης ίσως να έχω ξαναδεί μόνο στο «Nashville» του Altman. Η θεώρηση του Anderson στη βάναυση τήρηση των ιεραρχιών πραγματοποιείται με σενάριο και ντεκουπάζ αξιοθαύμαστης οικονομίας, με σαφήνεια και ελλειπτικότητα. Το πλαίσιο στο οποίο τοποθετείται η αφήγηση, αυτό των 8 κεφαλαίων, μοιάζει με αναγκαιότητα που προκύπτει διαλεκτικά, όπου το ένα φέρνει το αμέσως επόμενο.

Το «πόρισμα» λοιπόν θα προκύψει αμείλικτο: σταθερός ο καταμερισμός των ρόλων, το ίδιο και η ανακύκληση της βίας, άρα και των συμπλεγμάτων. Από δω οι τύραννοι, από κει οι ρουφιάνοι, λίγο παραπέρα οι δούλοι. Και φυσικά ο παντοτινός πρωταγωνιστής: η άμορφη μάζα, που εκτονώνει τη συσσωρευμένη βία σε αθλοπαιδιές, προσομοιώσεις παιχνιδιών πολέμου, εκφυλισμένη σεξουαλικότητα.

Η βία εξάλλου ξεκινάει ήδη από την κατάφωρη καταπίεση της φυσικής ροπής του παιδιού προς την κίνηση, με τον Anderson να το καταδεικνύει μέσα από μια συνεχή εναλλαγή κίνησης και ακινησίας στα πλάνα του. Η εξέγερση λοιπόν δεν είναι τίποτα άλλο από την εφόρμηση της πρώτης στη δεύτερη με μια κόκκινη παντιέρα στο χέρι. Ένα χρώμα –σήμα κατατεθέν της επαναστατικότητας που σιγοβράζει υπογείως και εμφανίζεται αιφνίδια στην ένδυση των ηρώων, το ντεκόρ και βέβαια το αίμα που αφυπνίζει για τα καλά τα ένστικτα των μαθητών.

Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα αποδεικνύεται μια περαιτέρω ανάλυση της σκηνοθετικής γραμμής του Βρετανού δημιουργού, που επικυρώνει εμπράκτως την άποψή του: δεν υπήρχε καλύτερος τρόπος από μια μεταφορά για να σχολιάσει την ταξική κοινωνία της εποχής του. Συνεπώς η παρεκτροπή από έναν αυστηρό ρεαλισμό επιβάλλεται: η απρόβλεπτη παρεμβολή των ασπρόμαυρων σκηνών μεταφέρει σε παραισθητικά πεδία, ακόμα και στην καθαρά ονειρική σφαίρα. Από κοντά και άλλες «ενέσεις» σουρεαλισμού, όπως η απεικόνιση της συμπεριφοράς των καθηγητών την ώρα της διδασκαλίας (δείτε και την ομοιότητα με τις αντίστοιχες σκηνές στο « Νόημα της ζωής» των Μόντι Πάιθον), αλλά και η εμφάνιση του αιδεσιμότατου… από το πουθενά στο γραφείο του διευθυντή. Με αυτήν την αφορμή κάποιοι θα υποστήριζαν ότι το τελικό αιματοκύλισμα (σαφής επιρροή και για τους TrierVinterberg στο « Dear Wendy») είναι προϊόν μιας οργιώδους εφηβικής φαντασίωσης, με τον ίδιο τον Anderson να υποπίπτει αργότερα στο ίδιο ατόπημα και να σκηνοθετεί άλλες δύο ταινίες με πρωταγωνιστή τον Τράβις –ο οποίος, με μια ορθολογική ερμηνεία, πέφτει εκτός πλάνου στο πεδίο της μάχης.

Αδυναμία του ίδιου του δημιουργού να ερμηνεύσει το φινάλε του, ή μια μεταγενέστερη επιθυμία να χτίσει μια περσόνα ανάλογη του Αντουάν Ντουανέλ στις ταινίες του Truffaut; Ίσως να πρόκειται για τη μεγάλη έξοδο του σκηνοθέτη από τα στεγανά του ρεαλισμού, προτιμώντας να στρέψει την κάμερά του στο βλέμμα του McDowell και στην άγρια χαρά της διαρκούς επανάστασης.


 
 
Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια. Στείλτε το πρώτο!

Αυτή τη στιγμή δεν είστε συνδεδεμένος. Συνδεθείτε ή κάντε εγγραφή για να σχολιάσετε.