• ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟΥ...

  • Αριθμός ταινιών: 22307
  • Αριθμός συν/τών: 759912
  • Πρόγραμμα 300 Κινηματογράφων και 18 τηλεοπτικών σταθμών
Περιεχόμενα

Τετ 25 Ιαν 2012

La Proie

Τετ 28 Δεκ 2011

En Familie - Μια Οικογένεια

Τετ 30 Νοε 2011

Carlos - η τηλεταινία

Τετ 12 Οκτ 2011

Troll Hunter - Κυνηγός Τρολ

Τετ 31 Αυγ 2011

Flores Negras - Μαύρα Λουλούδια

Cineυρωπαϊκόν


Τρί 06 Δεκ 2005

ΑΤΑΛΑΝΤΗ: ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ




Συνηθίζω να αποφεύγω τις περιττές αυτό-αναφορές, όπως κάθε μπανανόφλουδα στον δρόμο της σοβαροφάνειας. Για να εξηγήσω, όμως, την ξαφνική απόφαση να (ξανά)ανασύρω την «Αταλάντη» από την ταινιοθήκη μου, θα καταφύγω αναγκαστικά στην περιγραφή ενός προσωπικού ονείρου: επρόκειτο για ένα τεράστιο, ανθρωπίνων διαστάσεων βιβλίο-μουσικό κουτί που στο εξώφυλλο έφερε τον τίτλο Jean Vigo και με «προσκαλούσε» να μπω μέσα. Αν και είχα αρκετό καιρό να ασχοληθώ καθ’ οιονδήποτε τρόπο με αυτόν τον πρόωρα χαμένο ποιητή, το ασυνείδητό μου είχε πετύχει διάνα.

Εάν ο μέγας Jean-Luc Godard είχε χαρακτηρίσει κάποτε τα «400 Χτυπήματα» ως την πιο ελεύθερη ταινία του κόσμου, ίσως θα έπρεπε να ξαναδεί την «Αταλάντη». Ακόμη κι αυτός ο χαρακτηρισμός είναι μετριοπαθής, καθώς το αίτημα για απόδραση που διατυπώνει το φιλμ του Vigo καταλήγει να υπονομεύει σχεδόν την ίδια τη μυθοπλασία. Ακόμη καλύτερα: την αποδιοργανώνει σε τέτοιο βαθμό, ώστε κάθε παράγοντάς της μοιάζει να ασφυκτιά μέσα στο φτωχό κινηματογραφικό πανί (καλώς ή κακώς, η ταινία είναι κομμένη και ραμμένη αποκλειστικά για την ιεροτελεστία της σκοτεινής αίθουσας). Δε μπορώ να αποφασίσω αν οι φιγούρες της «Αταλάντης» είναι σύμβολα, ολοκληρωμένες περσόνες, ανθρώπινες αύρες ή κάτι άλλο. Σε κάθε περίπτωση, τρέχουν αγώνα ταχύτητας με τον χρόνο-θάνατο και γητεύονται σα μικρά παιδιά από το «εκτός πλάνου». Μεταφερμένο στην πραγματικότητα της «αληθινής ζωής», αυτό το τελευταίο συμβολίζεται από το πέραν της γραμμής του ορίζοντα.

Το ομώνυμο πλοίο της ταινίας κουβαλάει στα σπλάχνα του ένα παντρεμένο ζευγάρι και έναν πολυταξιδεμένο ναυτικό. Αν θέλω να υπερβώ τον προσωπικό μου ορθολογισμό και να ανακαλύψω την προσωπική αλήθεια της ταινίας, τότε πρέπει να παραδεχτώ ότι η ίδια η Αταλάντη έχει «ψυχή». Είναι μια Αλίκη που διασχίζει την Χώρα των Θαυμάτων, και αυτή η περιπλάνησή της θα σκορπίσει και θα επανενώσει τους επιβάτες της. Θα πρέπει να φανταστούμε ότι η «ψυχή» του πλοίου είναι παιδική.

Ευτυχώς τα παραπάνω δεν είναι απλές ρητορείες του γράφοντος. Ο Vigo όχι μόνο είναι μέγας ποιητής, αλλά προσδίδει στην ποίησή του την δύναμη ενός οπτικού σοκ α λα Eisenstein. Θα χρειαζόταν ένα ξεχωριστό κείμενο για την ανάλυση μιας και μόνο αλληλουχίας πλάνων: η ηρωίδα θα περπατήσει με φορά αντίθετη από το πλοίο, το βλέμμα της θα συγκρουστεί με τους επιβάτες ενός διερχόμενου σκάφους, και αμέσως μετά με μια αγέλη από γάτες που θα τραυματίσουν το σύζυγό της. Προσέξτε την ακαριαία σύνθεση των εικόνων (πρόκειται για το πιο ταχύ μοντάζ της ταινίας) και την εντύπωση στον ψυχισμό του θεατή διαμέσου του γυναικείου βλέμματος. Αρκετά αργότερα, δάκρυα εκστατικού θαυμασμού προκαλεί μια ερωτική σκηνή παγκόσμιας ανθολογίας, όπου ο Vigo μέσω ρακόρ και διπλοτυπιών θα φέρει δύο απομακρυσμένα σώματα στο ίδιο κρεβάτι.

Όπως άξιζε σε μια ταινία προορισμένη να γίνει θρύλος, η αποκατάσταση της κόπιας που φέρει το όραμα του δημιουργού πέρασε από χίλια κύματα –μόνο αρκετές δεκαετίες αργότερα, το σύγχρονο κοινό θα μπορούσε να απολαύσει την αφαιρετικότητα και το αναρχικό μεγαλείο της «Αταλάντης» σχεδόν ακέραια. Έτσι κι αλλιώς, ο Jean Vigo είχε αποδειχθεί εξαιρετικά βιαστικός: γύρω στα 29 του, σάλπαρε εντελώς μόνος για να ανακαλύψει αυτό το «πέραν της γραμμής του ορίζοντα».

Βαθμολογία: 10/10 Stars10/10 Stars10/10 Stars10/10 Stars10/10 Stars10/10 Stars10/10 Stars10/10 Stars10/10 Stars10/10 Stars (10/10)


 
 
Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια. Στείλτε το πρώτο!

Αυτή τη στιγμή δεν είστε συνδεδεμένος. Συνδεθείτε ή κάντε εγγραφή για να σχολιάσετε.