• ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟΥ...

  • Αριθμός ταινιών: 22307
  • Αριθμός συν/τών: 759912
  • Πρόγραμμα 300 Κινηματογράφων και 18 τηλεοπτικών σταθμών
Περιεχόμενα

Τετ 25 Ιαν 2012

La Proie

Τετ 28 Δεκ 2011

En Familie - Μια Οικογένεια

Τετ 30 Νοε 2011

Carlos - η τηλεταινία

Τετ 12 Οκτ 2011

Troll Hunter - Κυνηγός Τρολ

Τετ 31 Αυγ 2011

Flores Negras - Μαύρα Λουλούδια

Cineυρωπαϊκόν


Τρί 14 Φεβ 2006

INTERVISTA: ΤΟ (ΠΡΟ)ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΨΕΜΑ




Ακόμα και αν ο μέγας Jean-Luc Godard φιλοδοξούσε να λέει (για την ακρίβεια: να δείχνει) «την αλήθεια 24 φορές το δευτερόλεπτο», η τέχνη των κινούμενων εικόνων θα εξακολουθεί να είναι η ενορχηστρωμένη διευθέτηση ενός ψέματος. Ποτέ δεν υπήρξε μεγαλύτερη χίμαιρα από την αληθοφάνεια των εικόνων, που υπέκρυπτε καταρχήν τη βαθιά αγωνία για εξύμνηση του «μέσου» (θεατή, ψηφοφόρου, ακόμα και ερωτευμένου!), εν συνεχεία τον κινηματογραφικό αναφαβηστισμό, τελικά μια ολικά αφιλοσόφητη άποψη περί αλήθειας. Σε κάθε περίπτωση, ο κινηματογράφος (αυτό το «παράθυρο στον κόσμο», όπως προσφυώς το είχε χαρακτηρίσει ο Μπαζέν) μπορεί να φτάσει στην παραπάνω Ιθάκη μόνο μέσω Λαιστρυγόνων και Κυκλώπων.

Τι σημαίνει αυτό; Πρώτον, ότι η εναλλαγή και η υποκατάσταση κινηματογραφικών μεθόδων ποτέ δε μπορεί να οδηγήσει στην πλήρη εξάλειψή τους. Δεύτερον, ότι κάθε ιεράρχηση μεταξύ συνταγών ανάπλασης της πραγματικότητας αποδείχθηκε αυταπάτη. Τι σχέση, εξάλλου, έχει ο αυτοσχεδιασμός που καταλήγει στις «Σκιές» του Cassavetes με αυτόν που γέννησε τον «Τρελό Πιερό»; Ή μήπως ο βερισμός δεν είχε μια εγγενή προδιάθεση προς το στιλιζάρισμα και τον αυνανισμό του auteur, στοιχεία που μεταξύ άλλων ξεγυμνώνει το « Τελευταίο ταγκό στο Παρίσι»; Για να σταματήσω εδώ την παραδειγματολογία, νομίζω ότι είναι εμφανής η λαθεμένη ταύτιση του αληθινού με το ρεαλισμό και τα παρακλάδια του. Το σινεμά υπήρξε μια τρανταχτή απάτη από τα γεννοφάσκια του, από εκείνη την είσοδο του τρένου στο σταθμό που πανικόβαλε τους πρώτους βαπτισθέντες στη σκοτεινή αίθουσα. Είναι η ιδιοσυστασία του που το κάνει ηδονικό και οδυνηρό ταυτόχρονα, σα βλέμμα μέσα από καθρέφτη: με άλλα λόγια, αυτό που «μοιάζει» αλλά δεν «είναι» -και για να είναι… πρέπει να μοιάζει με κάτι άλλο. Σας μπέρδεψα; Ξαναγυρίζω στο Γκοντάρ: αν θέλεις να μιλήσεις για τον πόλεμο, καλύτερα να μιλήσεις για κάτι τόσο άσχημο όσο αυτός. Το αυτό και με τον έρωτα και τον θάνατο (ας είμαστε σοβαροί, άλλα θέματα δεν υπάρχουν). Ο «Θάνατος στη Βενετία» μόνο στο τελευταίο πλάνο δεν ελλοχεύει.

Και πού βρίσκεται η κινηματογραφική αλήθεια στις αναμνήσεις; Αν πρέπει να δοθεί μια θετική απάντηση, ας πούμε: γύρω από τους δύο εμβληματικούς φελινικούς κίονες του 8 1/2 και του Amarcord –βλέποντας το σινεμά ως ένα γενεαλογικό μπαομπάμπ επιρροών, αυτά είναι αξιωματικά τα σπουδαιότερα έργα του γεννημένου ψεύτη Federico Fellini. Τούτος ο αμετανόητος τσιρκολάνος –παραχαράκτης είχε την ενστικτώδη σοφία να μην εκλάβει το κινηματογραφικό ψεύδοα ως αναπόφευκτο «εργαστηριακό σφάλμα» -αλλά να το υψώσει στο τετράγωνο, ψευδόμενος κατά συρροή γύρω από τον ίδιο του τον εαυτό! Εάν το Big Fish ήταν ένας (απλουστευτικός, έστω) σινεφίλ φόρος τιμής, τότε αντικείμενό του ήταν η φελινική «αλήθεια».

Το 1987 o maestro είχε ήδη πάρει το δρόμο για την άλλη όχθη, κάτι που καταμαρτυρά και το πένθιμα νοσταλγικό «Τζίντζερ και Φρεντ» (1985). Στο Intervista, η αναζήτηση του χαμένου του χρόνου στρέφεται στις απαρχές της καριέρας του και χαρτογραφεί ως γεωγραφική-ονειρική ενότητα τη μυθική Cinecitta. Η επιστροφή του Fellini στην κινηματογραφική βιομηχανία είναι απαλλαγμένη από τον θυελλώδη οίστρο του 8 1/2, εκείνο το διαολεμένο timing όπου «το παρελθόν και το παρόν συμμαχούν για να σε εξοντώσουν», που θα ’λεγε και ο Παπατάκης. Γι αυτό και η περιδιάβασή του είναι πιο μειλίχια, και η αυτοαναφορά συνδέεται άρρηκτα με μια ιμπρεσσιονιστική καταγραφή του παρασκηνίου. Από αυτή την άποψη, το ψευδο-ντοκιμαντέρ του Fellini θυμίζει περισσότερο την « Αμερικάνικη νύχτα» -το 8 1/2 του Truffaut, δηλαδή.

Αυτή, η προτελευταία δημιουργία του Federico Fellini, ίσως να αποδεικνύει περισσότερο από κάθε προηγούμενη τη ζωτική του ανάγκη: της αφήγησης για την αφήγηση –του ψέματος για το ψέμα, με άλλα λόγια. Ίσως να είναι η ολοένα εντεινόμενη αίσθηση του τέλους του ταξιδιού, που τον έκανε να νιώθει Οδυσσέας –και, κατά τον Κούντερα, ο μεγάλος καημός του ομηρικού ήρωα ήταν ότι δεν έβρισκε ευήκοα ώτα για να αφηγηθεί τις περιπέτειές του. Ο Fellini δε διστάζει να τα επινοήσει: είναι οι γραφικοί Ιάπωνες ρεπόρτερ, που θα ξετυλίξουν το μίτο της ταινίας.

Σε αυτή τη « Συνέντευξη» (η ελληνική μετάφραση του Intervista) οι πλατειασμοί δεν είναι λίγοι, ενώ το κέντρο βάρους αναζητείται εναγωνίως. Κι όμως, τα πάντα μπορούν να συγχωρεθούν μπρος στον τρόπο που ο σκηνοθέτης προσχωρεί στην απόλυτη φαντασίωση: ο Mastroianni ντυμένος μάγος Mandrake εμφανίζεται από το πουθενά, και ξεκινά ένα ταξίδι (στο αυτοκίνητο βρίσκεται ο Fellini και δύο alter ego του!) προς την ου-τοπική κατοικία της Anita Ekberg. Η αναβίωση των στιγμών της Dolce Vita είναι η ύστατη λύτρωση, αυτή που ο «κρυπτοχριστιανός» (για να θυμηθούμε και το Ραφαηλίδη) δημιουργός δεν έπαψε ποτέ να κυνηγά. Όσο για τα αγαπημένα του ψέματα, αυτά είναι λυτρωτικά μόνο όταν συναντούν πρόθυμους αποδέκτες. Ωστόσο, το κύκνειο άσμα του (η μετριότατη «Φωνή του φεγγαριού») κατακρεουργήθηκε πανταχόθεν, αποδείχθηκε ένας μονόλογος που κανείς δεν ήθελε να ακούσει. Εξ ου και ο διχασμός της προσωπικής προσθήκης του γράφοντα στον τίτλο.

Βαθμολογία: 7/10 Stars7/10 Stars7/10 Stars7/10 Stars7/10 Stars7/10 Stars7/10 Stars (7/10)


 
 
Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια. Στείλτε το πρώτο!

Αυτή τη στιγμή δεν είστε συνδεδεμένος. Συνδεθείτε ή κάντε εγγραφή για να σχολιάσετε.