• ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟΥ...

  • Αριθμός ταινιών: 22307
  • Αριθμός συν/τών: 759912
  • Πρόγραμμα 300 Κινηματογράφων και 18 τηλεοπτικών σταθμών
Περιεχόμενα

Τετ 25 Ιαν 2012

La Proie

Τετ 28 Δεκ 2011

En Familie - Μια Οικογένεια

Τετ 30 Νοε 2011

Carlos - η τηλεταινία

Τετ 12 Οκτ 2011

Troll Hunter - Κυνηγός Τρολ

Τετ 31 Αυγ 2011

Flores Negras - Μαύρα Λουλούδια

Cineυρωπαϊκόν


Τρί 21 Φεβ 2006

LORD OF THE FLIES




Στο βαθμό που η κινηματογραφική μεταφορά ενός μυθιστορήματος αποτελεί απόπειρα «μετάφρασής» του, ο προσδιορισμός των κριτηρίων επιτυχίας της είναι ιδιαιτέρως επισφαλής. Μιλώντας καταχρηστική τη γλώσσα της μεταφρασεολογίας, ο διαχωρισμός μεταξύ «γράμματος» και «πνεύματος» του κειμένου σχεδόν ακυρώνεται από τη στιγμή που αυτά φιλτράρονται στους κώδικες ενός άλλου συστήματος. Ίσως να μην υπάρχει πιο τρανό παράδειγμα από την καφκική «Δίκη»: το μέγα βάσανο του αναγνώστη είναι η ίδια η αδυναμία του να αντιληφθεί το σύμπαν της ως εικόνα –ή, ακόμα καλύτερα, η εφιαλτική ασάφεια, η ανασφάλεια των εικόνων που γεννά το φαντασιακό του. Αφηγούμενος τη «Δίκη» στην κινηματογραφική αλφάβητο, ο Γουέλς είναι a priori καταδικασμένος σε αποτυχία. Ακόμα και το μπαρόκ, τερατώδες, ασύμμετρο περιβάλλον που χτίζει, παρέχει από τη φύση του τη λύτρωση της σαφούς εικόνας.

Ο Κάφκα, λοιπόν, δεν είναι ο κατεξοχήν συγγραφέας που δε μπορεί να μεταφερθεί στη μεγάλη οθόνη, αλλά μονάχα ένα παράδειγμα για τον εξής αφορισμό: κανένα μυθιστόρημα δε μπορεί (και δεν πρέπει) να γίνει αντικείμενο «μεταφοράς». Με άλλα λόγια, η «πίστη στο πρωτότυπο» είναι ένα βαρίδι χωρίς λογικό έρεισμα: ποιος ο λόγος για τον οποίο ένας δημιουργός να καταπιαστεί με το λογοτεχνικό υλικό αν όχι α) για να το ερμηνεύσει ή και να απαντήσει σε αυτό μέσω μιας ουσιώδους μετατόπισης, β) για να το χρησιμοποιήσει ως μια μακρινή δραματουργική αφορμή και κατ’ ουσία να αποκόψει τους δεσμούς μαζί του. Η ιστορία των «πιστών μεταφορών» ας χρεωθεί στη βιομηχανική παραγωγή, στους στενόμυαλους συγγραφείς και στους ανέμπνευστους σκηνοθέτες –διεκπεραιωτές.

Το τελευταίο παράδειγμα εμφανίζεται έντονο στο Lord of the Flies του περίφημου (θεατρικού κυρίως) σκηνοθέτη Peter Brook, όπου η μεταφορά νοείται στην κυριολεξία της και μένει κενή νοήματος. Ο Brook αφηγείται με εικόνες το ομώνυμο μυθιστόρημα του William Golding, όπου οι νεαροί μαθητές ενός βρετανικού σχολείου ναυαγούν σε ένα ερημονήσι. Απαλλαγμένοι από την ενήλικη κηδεμονία, άγρια ελεύθεροι και αβοήθητοι την ίδια στιγμή, πασχίζουν να αυτοοργανωθούν και φλερτάρουν με την αποκτήνωση.

Σε επίπεδο σκηνοθετικής διαχείρισης, το Lord of the Flies είναι ένα χρονικό χαμένων ευκαιριών και υπαινιγμών που μένουν ανολοκλήρωτοι. Ο Brook μοιάζει να μην αντιλαμβάνεται το ίδιο το παράδοξο της αφετηρίας του φιλμ, που έγκειται στη πλήρη απουσία ενηλίκων (έστω και πτωμάτων) και στην επιβίωση όλων των παιδιών, που συγκεντρώνονται με τελετουργικό τρόπο. Η αφήγησή του δε μετατίθεται σε καμία περίπτωση στη σφαίρα της αλληγορίας –απλούστατα, μοιάζει να ιντριγκάρεται από την «υπόθεση εργασίας» που επιχειρεί ο μύθος. Εργασίας πάνω σε τι, όμως; Στο λεπτό σύνορο πολιτισμού-βαρβαρότητας, στην καταγωγή των κάθε λογής πολιτικών μορφωμάτων ή ακόμα και στην (εννοούμενη από τον εκάστοτε δημιουργό ως) «ανθρώπινη φύση»; Δυστυχώς, ο Brook δεν πείθει ότι ενδιαφέρεται για το φιλμικό κέντρο βάρους και, στην καλύτερη περίπτωση, επαφίεται με ιδεαλιστική αφέλεια στην αλήθεια που αποδεσμεύουν οι εικόνες.

Απελπιστικά ουδέτερη αλλά αναντίρρητα φροντισμένη, η αφήγηση στο Lord of the Flies αποδεικνύει την αδυναμία κριτικής με «κατασκευαστικά» κριτήρια. Ο Brook δημιουργεί ένα κλειστό σύστημα, με fade in-fade out που αντιστοιχούν στα κεφάλαια ενός μυθιστορήματος και περιγραφική, ηρωική μουσική. Ωρολογιακά ισομερής η δράση και θεατρικά καλλωπισμένες οι ερμηνείες των παιδιών, έτσι ώστε το ακαδημαϊκά ευπρεπές σύνολο εκπέμπει μια περιρρέουσα «καλλιτεχνική ασφάλεια» (ας μου επιτραπεί το αδόκιμο του όρου) –και, για να επιστρέψουμε σε ένα δίλημμα που απαντήθηκε, να αναιρεί το «πνεύμα» του πρωτότυπου ενώ έχει τηρήσει το «γράμμα» του. Συνοψίζοντας: από την αξιοπρεπή ατολμία του Brook, θα προτιμούσα χίλιες φορές μια μεγαλειώδη αποτυχία του Werner Herzog.

Βαθμολογία: 6/10 Stars6/10 Stars6/10 Stars6/10 Stars6/10 Stars6/10 Stars (6/10)


 
 
Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια. Στείλτε το πρώτο!

Αυτή τη στιγμή δεν είστε συνδεδεμένος. Συνδεθείτε ή κάντε εγγραφή για να σχολιάσετε.