• ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟΥ...

  • Αριθμός ταινιών: 22307
  • Αριθμός συν/τών: 759912
  • Πρόγραμμα 300 Κινηματογράφων και 18 τηλεοπτικών σταθμών
Περιεχόμενα

Τετ 25 Ιαν 2012

La Proie

Τετ 28 Δεκ 2011

En Familie - Μια Οικογένεια

Τετ 30 Νοε 2011

Carlos - η τηλεταινία

Τετ 12 Οκτ 2011

Troll Hunter - Κυνηγός Τρολ

Τετ 31 Αυγ 2011

Flores Negras - Μαύρα Λουλούδια

Cineυρωπαϊκόν


Τετ 28 Μαρ 2007

ΕΡΑΣΙΤΕΧΝΗΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΣΤΗΣ




Για όσους από εσάς παρευρεθήκατε στις βραδιές κισλοφσκικού Δεκαλόγου που διοργάνωσε το cine.gr, ο «Ερασιτέχνης κινηματογραφιστής» (1979) προσφέρεται όχι μόνο ως ιδανικό συμπλήρωμα, αλλά και ως η παραγνωρισμένη άλλη όψη του ίδιου νομίσματος. Μια όψη σκοτεινή και αχαρτογράφητη ακόμα και για τους φαν του όψιμου Κισλόφσκι, αφού είναι αλήθεια ότι το τούνελ στην καριέρα του Πολωνού σκηνοθέτη θα διαρκούσε πολύ περισσότερο από το ξέφωτο: με άλλα λόγια, η πολωνική περίοδος της καριέρας του θα τον αναδείκνυε το πολύ ως «καλλιτέχνη τοπικής εμβέλειας» στους διεθνείς φεστιβαλικούς κύκλους, εκτίμηση που θα παραγραφόταν μόνο μετά την προβολή τμημάτων του «Δεκαλόγου» στο Φεστιβάλ των Καννών. Μέχρι τότε ο Κισλόφσκι συνέχιζε με άκαμπτη επιμονή να κάνει ταινίες, ίσως επειδή απλούστατα «αυτό ήταν το επάγγελμά μου, και επειδή ήμουν πολύ τεμπέλης ή πολύ χαζός ή και τα δύο για να αλλάξω…».

Η παραπάνω, κάπως προβοκατόρικη και σε κάθε περίπτωση αυτοσαρκαστική, παραδοχή του Κισλόφσκι μας κάνει να αποφανθούμε επιπόλαια ότι ο «Ερασιτέχνης κινηματογραφιστής» δεν είναι τελικά πλασμένος από την αυτοβιογραφική μαγιά, που όλοι λίγο-πολύ έχουμε την τάση να αναζητούμε «σκαλίζοντας» κάτω από την αφήγηση. Εξάλλου η φαινομενική ταύτιση δημιουργού-ήρωα δεν χρησιμοποιείται τόσο ως αγωγός αποτύπωσης προσωπικών σπαραγμάτων, αλλά ως ιδανικό εργαλείο για έναν «κινηματογράφο της ηθικής αγωνίας», ευρωπαϊκή τάση της οποίας ο Κισλόφσκι εκείνης της περιόδου θεωρείται δικαίως ότι κρατάει τα ηνία. ας δούμε γιατί.

Ο Φίλιπ, ο «κινηματογραφιστής» του τίτλου δηλαδή (τον υποδύεται ο ηθοποιός Jerzy Stuhr, που θα επανερχόταν μπροστά από την κάμερα του Κισλόφσκι για περίπου 20 χρόνια), πληρώνει δύο μηνιάτικα για να αγοράσει μια κάμερα super-8, με την οποία θα αιχμαλωτίσει σε φιλμ τα στάδια της ανάπτυξης της νεογέννητης κόρης του. Αντί αυτού του καλοδεχούμενα αφελούς σκοπού, ο Φίλιπ θα καταλήξει να κινηματογραφεί τα στάδια ανάπτυξης της δικής του επαγγελματικής / καλλιτεχνικής ηθικής, μέχρι να φτάσει να στρέψει την κάμερα προς τον εαυτό του. Φινάλε άκρως συζητήσιμο, που ίσως μπορεί να ερμηνευτεί από τον ηθικό λαβύρινθο στον οποίο ο ήρωας είχε μπλεχτεί προηγουμένως: αξιοποίηση του άγουρου ταλέντου του από το εργοστάσιο στο οποίο δουλεύει, διάκριση σε φεστιβάλ ερασιτεχνικών ταινιών, συνειδητοποίηση της ηθικής βαρύτητας των κινούμενων εικόνων και της ανάγκης για αλλαγή ρότας. Στα σταυροδρόμια που παραμονεύουν από κει και πέρα όμως, και όπως κάθε κινηματογραφιστής οφείλει να γνωρίζει χάρη στην κατάρα και ευλογία του μοντάζ, σε ορίζουν κυρίως αυτά που αφήνεις εκτός πεδίου, αυτά που «σκοτώνεις» και τελικά προσπερνάς.

Ο Φίλιπ, λοιπόν, «μοντάρει» τη ζωή του (κι ας θέλει να πιστεύει ότι απλώς τον παρέσυρε το ρέμα) με μοναδικό οδηγό μια ακαθόριστη κινηματογραφική «επιφώτιση», αποδεχόμενος με γενναιότητα την διάλυση της οικογένειάς του. Αυτό που προς το παρόν παραμένει εκτός του προσωπικού του συνειδησιακού πεδίου, όμως, αυτό δηλαδή που σχηματίζει την λεπτή τραγική ειρωνεία με την οποία ο Κισλόφσκι φιλτράρει τον «Ερασιτέχνη κινηματογραφιστή», είναι η χαοτική απόσταση ανάμεσα στην ηθική των επιλογών μας και αυτή των συνεπειών τους. Όταν στο τρίτο και τελευταίο μέρος της αφήγησης ο, επαγγελματίας πια, Φίλιπ «προδοθεί» για πρώτη φορά από τη δύναμη των εικόνων του, έχει σημάνει η ώρα για τον Κισλόφσκι να γκρεμίσει τη σχηματικότητα με την οποία τεχνηέντως έντυνε τους χαρακτήρες του και να στρέψει τον πρωταγωνιστή του αντιμέτωπο με το «όπλο» του – σα να λέει στην κάμερά του «τώρα μείναμε εγώ κι εσύ». Φινάλε που, αν πρέπει να αποφανθώ, μου μοιάζει αισιόδοξο: μπορεί η λέξη «ερασιτέχνης» να κρύβει μέσα της τον έρωτα για την τέχνη, όμως ο «επαγγελματίας» προσφέρει την ελπίδα μιας ακαθόριστης υπόσχεσης.

Βαθμολογία: 8/10 Stars8/10 Stars8/10 Stars8/10 Stars8/10 Stars8/10 Stars8/10 Stars8/10 Stars (8/10)


 
 
Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια. Στείλτε το πρώτο!

Αυτή τη στιγμή δεν είστε συνδεδεμένος. Συνδεθείτε ή κάντε εγγραφή για να σχολιάσετε.