• ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟΥ...

  • Αριθμός ταινιών: 22307
  • Αριθμός συν/τών: 759912
  • Πρόγραμμα 300 Κινηματογράφων και 18 τηλεοπτικών σταθμών
CineHeroes


Παρ 24 Σεπ 2004

Ο ΑΡΘΟΥΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΝΕΚΡΟΣ! ΖΗΤΩ Ο ΑΡΘΟΥΡΟΣ!




Το σημερινό Cineheroes ξεκινά με μια φράση από τα παραμύθια, επειδή ο ήρωας μας έιναι προϊόν παραμυθιακών αφηγήσεων: «Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ο Βασιλιάς Αρθούρος, ένας σοφός μονάρχης που φρόντιζε για την ευημερία του βασιλείου του...».

Το παράξενο λοιπόν με αυτή τη φράση είναι ότι η πρόσληψή της από τα παντόδαπα ώτα είναι εντελώς διαφορετική ανά τον κόσμο. Για τους αγγλοσάξονες ο Αρθούρος αποτελεί τον ήρωα των παιδικών τους χρόνων και οι ιστορίες των συντρόφων του θυμίζουν τα πρώτα τους νανουρίσματα. Για εμάς τους υπολοίπους η ηρωική φιγούρα του συνοδεύεται συνήθως από τη βαριά φωνή ενός κινηματογραφικού αφηγητή που εξιστορεί τα κατορθώματά του. Ιδού μια τρανή περίπτωση όπου ο κινηματογράφος, κατεξοχήν παγκόσμιο μέσο, μπολιάζει όλο τον κόσμο, εκτός των άλλων, με ήρωες. Ήρωες που συνήθως καμία σχέση δεν έχουν με το δικό μας υπόστρωμα λαϊκών παραδόσεων. Φανταστείτε μόνο αν οι άδικοι θεοί της ιστορίας τα είχαν φέρει αλλιώς και βλέπαμε τώρα κάτι σαν το Βουλγαροκτόνο σε blockbuster και τη Βανδή πρωταγωνίστρια α λα Keira Knightly (μιας και προσφάτως ανέβηκαν και οι δύο σε πειρατικό). Και δεν το λέω φυσικά λόγω έξαρσης εθνικοπατριωτισμού, αλλά έτσι, γιατί ο βομβαρδισμός με άλλωθεν ήρωες μοιάζει σε όλους μας απόλυτα φυσιολογικός...

Ο πλέον εύπιστος ψυχανεμίζεται την πολιτισμική πλύση εγκεφάλου όταν αρχίζει και βλέπει τα νούμερα. Από το 1920 και δώθε έχουν γυριστεί πάνω από 20 ταινίες γύρω από το μύθο του Αρθούρου, του Lancelot, του Sir Gallahad και του Μαγικού Δισκοπότηρου (χωρίς να υπολογίσουμε και άλλες τόσες τηλεοπτικές μεταφορές). Εξ αυτών οι περισσότερες έχουν παιχτεί στις ελληνικές αίθουσες και μάλιστα κάποιες με μεγάλη επιτυχία, με πρόσφατο παράδειγμα το King Arthur. Βεβαίως, δεν είναι τυχαίο ότι ο συγκεκριμένος άναξ είναι ο μπροστάρης της αγγλοσαξονικής ιπποτικής παράδοσης. Κουβαλά στις πάνοπλες πλάτες του 15 αιώνες θρύλων, λαικών αφηγήσεων, τραγουδιών, δεκάδων μεταπλάσεων του αρχικού μύθου και ακαδημαϊκών μελετών (είστε για ένα Ph.d. στα Arthurian Studies;). Σε μια εποχή που ευνοεί τα blockbusters και από μια βιομηχανία που ψάχνει αχόρταγα για την εύκολη λύση του good guy vs. bad guy θα έπρεπε να περιμένουμε τη στρατολόγηση και του clean-cut Αρθούρου. Ο Αρθούρος άλλωστε συγκεντρώνει όλες τις ιδιότητες του καλού ηγέτη. Είναι υπόδειγμα ανδρείας, εγκαλλώπισμα ηθικής και ειλικρίνειας, πρότυπο δικαιοσύνης. Δίνει δηλαδή τη λύση στο πρόβλημα του ασυμβίβαστου καθοδηγητή, κάτι σαν τον Πατριώτη του Gibson και τον αναμενόμενο Alexander και πολύ μακρυά από τον Μονομάχο του Ridley Scott που μάχεται κατά του κατεστημένου αντί να το κατευθύνει. Hollywood goes to war; Ίσως... Πάντως για κάποιο λόγο, μάλλον γιατί θυμάμαι να πρωτάκουσα για τον Αρθούρο μέσα από τα στιχάκια των Ημισκουμπρίων (Είμαι ο Αρθούρος/ Αρθούρος Πεντραγκόν/ Ο βασιλιάς των Άγγλων/ των παραπληγικών) η αγαπημένη μου κινηματογραφική αναπαράστασή του ανήκει στους εξίσου ανατρεπτικούς Monty Python. Ο απολαυστικός Graham Chapman (“I am Arthaaa, keing of tha Brit’ns!”) αποδομεί τον μεσαιωνικό ήρωα, τον γδύνει από τα σύμβολα της εξουσίας του (το άλογο, το φόβο εχθρών και υπηκόων) και στο τέλος τον βάζει στο πίσω κάθισμα ενός περιπολικού σε ένα ρεσιτάλ αναχρονισμών που δεν έχει ταίρι, από όσο μπορώ να θυμηθώ. Κι ενώ το ιερό δισκοπότηρο μοιάζει να είναι η ίδια η εξουσία που ανεβάζει και κατεβάζει ήρωες ο θεατής μένει άναυδος μπροστά στο κινηματογραφικό θέατρο του παραλόγου που στήνουν οι Βρετανοί κωμικοί. Οι Πύθωνες αρέσκονται άλλωστε στην αποκαθήλωση συμβόλων και θα την επαναλάβουν στο The Life of Brian με έναν άλλο κινηματογραφικό ήρωα, τον Ιησού.

Το χαοτικό χιούμορ των Python στρέφεται συνήθως σε χιλιοπαιγμένες ιστορίες που κανείς άλλος δεν τολμά να αγγίξει. Και πράγματι, ένα στοιχείο που κάνει τον Αρθούρο τόσο ξεχωριστό ήρωα είναι ότι μέσα στην πλούσια ιπποτική μυθολογία είναι αυτός που έχει συγκεντρώσει στο πρόσωπό του στοιχεία πολλών ηρώων από όλη τη Βρετανία. Οι παραλλαγές του θρύλου του είναι τόσες πολλές που κάθε ταινία μπορεί να βασιστεί και σε μια διαφορετική ιστορία. Έτσι το πρόσφατο φιλμ διατείνεται ότι λέει την πραγματική εκδοχή, όπως το ίδιο έλεγε το First Knight, το Excalibur, το κλασικό Knights of the Roundtable (με την Ava Gardner) και το παιδικό Quest for Camelot, με τον Pierce Brosnan να δανείζει τη φωνή του στο βασιλιά. Χαρακτηριστικό άλλωστε του πολυεπίπεδου χαρακτήρα του είναι το ότι τον Αρθούρο έχει υποδυθεί μια ευρεία γκάμα ηθοποιών σε όλες τις ηλικίες (Clive Owen, Sean Conerry, Nigel Terry). Και σε αντίθεση με πολλούς κινηματογραφικούς ήρωες ο Αρθούρος δεν έχει ταυτιστεί με κανένα συγκεκριμένο ηθοποιό. Και ο ίδιος ο χαρακτήρας όμως δε μένει ο ίδιος από ταινία σε ταινία. Αλλού, όπως στο King Arthur και το Excalibur, είναι λίγο πιο macho, πιο «εκπρόσωπος του Χρυσού Γένους» και πιο κοντά στον Ένα που αλλάζει με την παρουσία του την ιστορία (βλ. Braveheart). Aλλού πάλι, όπως στο First Knight, είναι πιο ευάλωτος και ευαίσθητος. Ο μύθος προσφέρει πρώτη ύλη για αυτό. Σύμφωνα λοιπόν με το θρύλο η πρωτοκαθεδρία του Αρθούρου απειλείται και καταλύεται τελικά από τον Wirdred, ιππότη της Στρογγυλής Τραπέζης, και παράνομο καρπό του Αρθούρου με την αδερφή του(!). Και εδώ, όπως και στον Ηarry Potter, διακρίνεται το κλασικό μοτίβο της διττής φύσης του ήρωα, ο οποίος πάνω από όλα πρέπει να ξεπεράσει τη δική του κακή πλευρά για να φτάσει στο τέρμα της αποστολής του. Γι’ αυτό και κάποιοι, ορμώμενοι κυρίως από τη χριστιανική παράδοση, είπαν ότι ο Αρθούρος συμβολίζει τον κάθε άνθρωπο που προσπαθεί να φτάσει στη λύτρωση (το Δισκοπότηρο) ξεπερνώντας τα προσωπικά του πάθη. Κι επειδή κάθε ήρωας καθρεφτίζει τόσο στυλιστικά όσο και θεματικά την εποχή του, ο Αρθούρος, φρονώ, θα έχει επιτυχία κάθε φορά που στην επικαιρότητα υπάρχει μια διάχυτη ατμόσφαιρα –υπερβάλλοντος- πατριωτισμού. Βλέπετε είναι ο κατεξοχήν προστάτης των παραδοσιακών αξιών ενός λαού –του βρεταννικού-, στη θέση του οποίου ο καθένας βάζει το δικό του συνάφι. Λέτε αυτό να εξηγεί και την καλή πορεία της πιο πρόσφατης ταινίας στα ημέτερα;

Μένει να δούμε πόσες ακόμα ταινίες με τον Αρθούρο θα χρειαστούν, για να πάψει ο κόσμος να ασχολείται. Άλλωστε, τα μαγικά στοιχεία που υπάρχουν στις ταινίες του, όπως το Excalibur, οι δράκοι και οι φύλακες του δισκοπότηρου ωχριούν μπροστά στο «οπλοστάσιο μαγείας» άλλων blockbuster όπως ο Άρχοντας. Έχει σύμμαχό του την παράδοση και το εύρος του χαρακτήρα, αλλά μάλλον είναι λίγο πιο φολκλόρ απ’ όσο πρέπει στην εποχή της ιλουστρασιόν καρικατούρας (παράδειγμα: Bride). Βέβαια για τους απανταχού αλιευτές ηρώων θα είναι πάντα καλοδεχούμενος. Έως ότου ο Μπουλμέτης γυρίσει το epic του Μαρμαρωμένου Βασιλιά!



 
 
Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια. Στείλτε το πρώτο!

Αυτή τη στιγμή δεν είστε συνδεδεμένος. Συνδεθείτε ή κάντε εγγραφή για να σχολιάσετε.