• ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟΥ...

  • Αριθμός ταινιών: 17842
  • Αριθμός συν/τών: 820636
  • Πρόγραμμα 298 Κινηματογράφων και 18 τηλεοπτικών σταθμών
Η ερώτηση της εβδομάδας


Αυτή είναι η ταινία που θα σπάσει τα ταμεία τον Χειμώνα…

The Hunger Games: Mockingjay-Part 1

Χόμπιτ: Η Μάχη των Πέντε Στρατιών

Interstellar

Η Εξοδος: Θεοί και Βασιλιάδες

Ταινίες - Κριτική από το Cine.gr


Au Hasard Balthazar (1966)

- Μεταφρασμένος Τίτλος:
Στην Τύχη ο Μπαλταζάρ
- Γνωστό και ως:
Balthazar

Δραματική | 95' | Κατάλληλο, επιθυμητή γονική συναίνεση
Χρώμα: Ασπρόμαυρο
Ήχος: Mono
Γλώσσα: Γαλλικά - Λατινικά
  Δημοτικότητα: 0.44 %
Αξιολόγηση: 8.50/108.50/108.50/108.50/108.50/108.50/108.50/108.50/108.50/10   (8.50/10)
Aντιφατικότητα ψήφων: Μέση (Συμφωνία ψήφων μεταξύ 50 και 75%)




 

- Κριτική από το Cine.gr:


Τετάρτη 4 Απριλίου 2007

Είναι ύβρις ή μήπως ύψιστος χριστιανικός φόρος τιμής, να προτείνω μέρες που είναι το “Au hasard Balthazar” (μεταφράστηκε κάπως αδόκιμα ως «Στην τύχη ο Μπαλταζάρ») καρτερικό ταξίδι ενός γαϊδάρου (ναι, καλά διαβάσατε) από την βαρβαρότητα του κόσμου τούτου στην φυγή και την λύτρωση; Ούτε το ένα, ούτε το άλλο. Εξάλλου, την τρίτη – και βασιλική - οδό μιας εντελώς ιδιόμορφης καθολικής πίστης επέλεξε, στα 40 χρόνια και τις μόλις 13 ταινίες της καριέρας του, και ο ίδιος ο Robert Bresson. Και αυτή η πίστη είναι που κάθε φορά γίνεται ένα με το φιλμικό σώμα, του χαρίζει ένα φως που αδυνατείς να μαντέψεις την προέλευσή του και προκαλεί ένα χωρίς δισταγμούς δέος ακόμα και σε άθεους σαν την αφεντιά μου – αλλά και πένες πολύ σημαντικότερες, όπως της μακαρίτισσας τη Σούζαν Σόνταγκ, της οποίας το δοκίμιο «Το πνευματικό στο έργο του Ρομπέρ Μπρεσόν» (περιλαμβάνεται στη συλλογή «Ενάντια στην ερμηνεία») συνιστώ ανεπιφύλακτα να αναζητήσετε. Όταν η Σόνταγκ, ωστόσο, αποτύπωνε τους στοχασμούς της γύρω από το έργο του Μπρεσόν, το έπραττε στην πιο κρίσιμη καμπή της φιλμογραφίας του σκηνοθέτη: ανάμεσα στην «Δίκη της Ζαν ντ’ Αρκ» (1962) και το «Στην τύχη ο Μπαλταζάρ» (1965).

Πολύπλοκη, εκστατικά ευλαβική και σχεδόν επική παρά τα μόλις 95 λεπτά της, η ταινία που διαλέγω να παραθέσω ως μια άλλη εκδοχή των Παθών στην πραγματικότητα ασφυκτιά στον ορισμό «χριστιανική αλληγορία». Πράγματι, ο γαϊδαράκος με το όνομα Μπαλταζάρ περνά από τον έναν ιδιοκτήτη στον άλλο, διασχίζει ένα σύμπαν ανακυκλούμενης βίας και εκμετάλλευσης και τελικά σηκώνει το σταυρό του μέχρι την σπαρακτική έξοδο του φινάλε, αφήνοντας πίσω του τα χνάρια μιας «ευαγγελικής γλυκύτητας» όπως θα παρατηρούσε και ο Godard. Παρά τις εμφανείς χριστιανικές αναλογίες όμως, ο Bresson δεν προσδίδει ανθρώπινες ιδιότητες στο Μπαλταζάρ, ίσα-ίσα τον αφήνει -αλλά δεν τον εγκαταλείπει- σε μια αγνά κτηνώδη (τι υπέροχο μπρεσονικό παράδοξο) διάσταση. Ως ανθρώπινο συμπλήρωμα, αν όχι alter ego, του χαρίζει την Μαρί (Anne Wiazemsky), της οποίας η ελεύθερη βούληση δεν είναι αρκετή για να τη γλιτώσει από τις ποικίλες μορφές βιασμού.

Γιατί τελικά η παραπάνω περιγραφή, που εκ των πραγμάτων βαδίζει στην κόψη του ξυραφιού ανάμεσα στο γελοίο και το απλοϊκό, μετουσιώνεται στο πιο αισθαντικό αριστούργημα του Bresson; Ίσως χάρη στην, ανεπίδεκτη περιγραφής, αύρα που ο Γάλλος δημιουργός εμφυσά στις μορφές του, ίσως επειδή αφήνει μια αφήγηση σχεδόν 20 χρόνων να κυλήσει γλυκά μεταξύ νηφαλιότητας και υπαινικτικότητας, το «Στην τύχη ο Μπαλταζάρ» βιώνεται ως ένας ηθικός μύθος που δεν έχει ανάγκη από ηθικολογίες. Μόνο από τον τρόπο που σφράγιζαν την ψυχή σου οι εικόνες του βωβού σινεμά και από μια ανεπαίσθητη μουσική, όπως η Σονάτα για πιάνο αριθμός 20 του Σούμπερτ. Το να έγραφα «μακάρι τα Πάθη να βιώνονταν με τον ίδιο τρόπο» δεν θα είχε κάποιο νόημα, ε;

Βαθμολογία: 10/10 Stars10/10 Stars10/10 Stars10/10 Stars10/10 Stars10/10 Stars10/10 Stars10/10 Stars10/10 Stars10/10 Stars (10/10)

Κωνσταντίνος Σαμαράς (Cineυρωπαϊκόν)







Παρασκευή 12 Φεβρουαρίου 2010

Το Au hasard Balthazar χαρακτηρίστηκε από την παγκόσμια κριτική ως μία από τις συνθετότερες ταινίες του Bresson, αλλά και το αριστούργημά του. Προσωπικά ο χαρακτηρισμός συνθετότερες με βρίσκει αντίθετο. Και αυτό διότι, εδώ τα κάδρα του Bresson εμφορούνται από μια πρωτόγνωρη ποιητική αισθητική, ικανή να σε παρασύρει στον βαθύ εσωτερικό ρυθμό της. Ενώ και η σχεδόν γραμμική αφήγηση της ιστορίας, που εκκινεί από τη γέννηση του Μπαλταζάρ (ενός γαϊδουριού) και καταλήγει στο θάνατό του, καταστρατηγεί εν μέρει την ιδιοσύστατη και πολυδιάστατη αφαιρετικότητα που συνήθως συναντάμε και στην αφήγηση του Bresson. Έτσι νομίζω πως το Au hasard Balthazar δια της αρετής της συμπυκνωμένης απλότητας, για τα μέτρα πάντα του σκηνοθέτη, αποτελεί μια από τις πιο προσιτές ταινίες του, και ακόμα μια ικανή πρόταση σύστασης και για κοινό χωρίς προγενέστερη εμπειρία σ`αυτό το ιδιότυπο σινεμά.

Ας πούμε δυο λόγια για την υπόθεση. Ο Μπαλταζάρ του τίτλου είναι ένας γάιδαρος. Θα τον παρακολουθήσουμε απ`τη μέρα της γέννησης του. Συνώνυμο της παιδικότητας, της αθωότητας, της ανεμελιάς και της αγάπης, όπως αυτή φωτίζεται στα ολοστρόγγυλα μάτια της Marie. Της πρώτης και ανήλικης αφεντικίνας του. Μας τυφλώνει. Η σπαρακτική μέρα που θα πεταλωθεί για να γίνει ενεργό ον της παραγωγικής διαδικασίας δε θα αργήσει. Από τότε θα τον παρακολουθήσουμε να αλλάζει διαδοχικά παραγωγικά χέρια -ανθρώπινα βρωμόχερα- γνωρίζοντας ένα εύρος συμπεριφορών που εκκινούν από τη συμπάθεια και καταλήγουν ως τη βαναυσότερη αποκτήνωση. Περιμετρικά του γαϊδάρου απλώνεται το μωσαϊκό της ανθρωπόμορφης ζωής. Με τον φακό να εστιάζει κυρίως στην πανέμορφη, αλλά και εσωτερικά βασανισμένη Marie (Anne Wiazemsky) και να διαγράφει γύρω από αυτή έναν μικρό ομόκεντρο κύκλο εντός αυτού που ορίζει τη ζωή του Μπαλταζάρ.

Το Au hasard Balthazar μπορεί να μην είναι η πιο αντιπροσωπευτική ταινία του Bresson ως δείγμα γραφής, όμως είναι το απόλυτο κινηματογραφικό επίτευγμα και το ικανότερο να περιγράψει αυτολεξεί τις πεποιθήσεις του δημιουργού σχετικά με την υποκριτική. Άλλωστε, στην πρωτοποριακή θέση Bresson-ηθοποιός έχω αναφερθεί εκτενέστερα και στο παρελθόν. Στον Bresson οι ηθοποιοί είναι μοντέλα. Δεν ερμηνεύουν, τουλάχιστον με τον τρόπο που η ερμηνεία μας παραπέμπει στην θεατρική υποκριτική. Οι ηθοποιοί είναι αντικείμενα. Υπεύθυνοι μόνο για το χώρο που καταλαμβάνουν εντός του κάδρου, και για το βάρος που ζυγίζουν εντός της αποδραματικοποιημένης αφήγησης. Υπό αυτές τις συνθήκες γίνεται ευκόλως αντιληπτό, ότι το γαϊδούρι είναι ο ιδανικός πρωταγωνιστής σε αυτόν τον επαναστατικό κινηματογράφο. Και αυτό διότι η ερμηνεία του συνίσταται εξ`ολοκλήρου στην ιδιότητά του να παρίσταται (ή να μη παρίσταται) εντός του κάδρου. Η επίτευξη της απόλυτης φυσικότητας, και της μέγιστης εξοικείωσης -μέσω της μη εκπαίδευσης, της μη εμπειρίας, και ακόμα καλύτερα της μη συναίσθησης- κατά τη διάρκεια του φιλμαρίσματος. Balthazar: το ιδανικό μοντέλο.

Το Au hasard Balthazar αναγνώστηκε παγκοσμίως και όχι άστοχα, δεδομένων των θρησκευτικών καταβολών του Γάλλου σκηνοθέτη, ως μια αλληγορία για τη ζωή του Ιησού, απ`τη γέννηση ως τη σταύρωση. Ο Ιησούς προσωποποιείται στο γαϊδουράκι. Και τα αλληλοδιαδεχόμενα λερωμένα χέρια στα οποία εκπίπτει ο Balthazar, συνιστούν όλες τις δοκιμασίες στις οποίες υποβλήθηκε ο Θεάνθρωπος για να καθαιρέσει τις αμαρτίες από τους ιδιοκτήτες τους. Βέβαια μια τέτοια ανάγνωση προσγειώνει το έργο και αδικεί κατάφορα την υπερπλήρη δημιουργία του Bresson, που απέχει παρασάγγας απ`το να υπάρχει ως ένα απλό χριστιανικό εμβόλιο. Στον κινηματογράφο, και στην Τέχνη γενικότερα, το ξεψάχνισμα ενός οποιουδήποτε έργου έχει την εξής ιδιότητα: να μην είναι. Το ξεψάχνισμα είναι η Τέχνη του μη όντος. Υπό την έννοια ότι οποιαδήποτε ανάγνωση δε δύναται να δρα αποκλειστικά προς οποιαδήποτε άλλη. Και έτσι, μέσω του πλήθους των έτερων ματιών διαγράφεται ένας άπειρος ορίζοντας θεάσεων.

Έτσι θα συνεχίσω το κείμενό μου προτείνοντας μια εναλλακτική προσέγγιση: Το πόνημα του Bresson συνιστά ένα αριστουργηματικό δοκίμιο για τα περιορισμένα όρια της ανθρώπινης ελευθερίας. Η εκκίνηση του στοχασμού ξεκινάει με τον Μπαλταζάρ. Ο Μπαλταζάρ ως το "ζώο του ανθρώπου" δεν είναι ποτέ ελεύθερο. Αποτελεί κτήμα. Τη στιγμή της γέννησής του μπορεί να γνωρίζει την αγάπη απ`τις καρδιές των παιδικών συντρόφων του, αυτή η αγάπη όμως δε δύναται να το ανυψώσει. Είναι απλώς ένα κτήμα διοχέτευσης αγάπης. Απ`τη στιγμή του πεταλώματος, μια κομβική στιγμή καθώς ορίζεται η είσοδος του στον κόσμο της παραγωγικής διαδικασίας, θα γνωρίσει όλη την βαναυσότητα του να τελείς κάτω από τους ιδιοκτησιακούς ζυγούς κάποιου άλλου. Του οποιουδήποτε άλλου.

Ανεβαίνοντας την ιδιοκτησιακή πυραμίδα και καταλήγοντας στον αυτόνομο και ιδιόκτητο άνθρωπο θα περιμέναμε να αντικρύσουμε ελεύθερες υπάρξεις. Η ανθρώπινη ελεύθερη βούληση είναι πολυδιαφημισμένη. Όμως, η ανθρώπινη ελευθερία συναντάται μόνο στην παιδική ηλικία. Η στιγμή της ενηλικίωσης (μαγική η σεκάνς όπου η Marie αποχαιρετά την παιδικότητα μ`ένα δάκρυ) συνιστά και την χειραφέτηση από την ελευθερία. Η ενηλικίωση δεν αναφέρεται σε κάποια συγκεκριμένη στιγμή, αλλά στο χρονοσύμπλεγμα όπου όλη η προ-παιδεία του ατόμου (όπως το πετάλωμα στον Μπαλταζάρ) το ενσωματώνει πλαστικά στο κοινωνικό σώμα. Η βία του προσωπείου και της εικόνας είναι τόσο ισχυρή που το άτομο δεν ανήκει πλέον στον εαυτό του, αλλά στο προσωπείο του. Να, η καταστρατήγηση της ελευθερίας! Και αυτή η απόσταση του προσωπείου από τον ρευστό, άυλο εαυτό δηλώνεται απ`τον Robert Bresson ως το μέτρο της αμαρτίας.

Αν κοιτάξουμε προσεκτικά όλους τους ήρωες είναι κυριευμένοι από πάθη και αμαρτίες που καταλύουν την πνευματική ελευθερία τους. Ο πατέρας είναι φυλακισμένος σε έναν εαυτό περήφανο. Υποταγμένος σ`ένα τεχνητό ον που αυθαίρετα οικειοποιήθηκε. Με παρόμοιο τρόπο λειτουργεί και η συμμορία του χωριού. Επιστρώνοντας τις πράξεις της καταναγκαστικά με ένα αγριόχρωμο μέταλλο. Αν πάμε λίγο μακρύτερα, στον μέθυσο "ασκητή", θα παρατηρήσουμε κυριολεκτικά την αλλοιωτική επίδραση του εξωτερικού αλκοόλ στη μύχια υπόσταση. Ενώ, ακόμα και ο νεαρός φίλος της Μarie πάσχει από μια άλλη ασθένεια που τον καταλαμβάνει. Όντας φυλακισμένος σ`ένα τοπίο της μνήμης, το οποίο θεοποιεί, αρνείται να συνηδειτοποιήσει πως η μνήμη ανήκει σ`έναν χρόνο περασμένο και προ καιρού σαπισμένο. Αυτό που ο Σοπενχάουερ έλεγε: "Πιστεύουμε ότι νοσταλγούμε ένα μακρινό τόπο, ενώ στην πραγματικότητα νοσταλγούμε μόνο το χρόνο που ζήσαμε εκεί, τότε που ήμασταν πιο νέοι και πιο φρέσκοι. Έτσι λοιπόν μας ξεγελάει ο χώρος: φορώντας τη μάσκα το χρόνου." Τέλος, κάπου εκεί κάνει την είσοδο του και το Μπρεσονικό χρήμα και συγκεκριμένα ο φιλάργυρος μυλωνάς. Σ`έναν κομβικό διάλογο με τη Marie, θα καταλάβουμε πως το χρήμα δεν αναφέρεται στα χαρτονομίσματα. Αλλά στην κυριαρχία του ενός έναντι του άλλου κατά τη διάρκεια μιας συναλλαγματικής διαδικασίας. Το χρήμα λοιπόν αποτελεί το κυριότερο έμβλημα ψευδαίσθησης, αυτό που υποτάσσει τον άνθρωπο σ`ένα παιχνίδι κυριαρχίας, υποδουλώνοντας στους όρους του ανθρώπινες ζωές. Ή καλύτερα κόσμους. Άλλωστε το χρήμα έχει αποτελέσει βαθύτερο στοχασμό στο σινεμά του Bresson, ορίζοντας το ως αφέντη των εγκοσμίων, στην ομώνυμη ταινία του.

Κομβικός ήρωας είναι και η Marie, την οποία αφήσαμε για το τέλος. Η Marie εκπροσωπεί την ελεύθερη ύπαρξη. Μπορεί να υπάρξει ελεύθερη; Εντός αυτού του συμπλέγματος ανθρωπολογίας, η απάντηση είναι αρνητική. Η επιδίωξη της ελευθερίας την στρέφει σ`έναν τόπο φυγής. Καταδικασμένο να επαναλαμβάνεται σε κάθε τόπο, μη μπορώντας να βρει εκπλήρωση. Μέχρι τελικά και η Marie να υποδουλωθεί στο σχέδιο φυγής της και τους συμβιβασμούς που αυτό προϋποθέτει. Η απόλυτη ελευθερία είναι ο θάνατος λέει ο Bresson. Χωρίς να ορίζει επιθανάτιους παραδείσους. Αλλά κοιτώντας το γεγονός του τέλους με μια λυρική ποίηση, ως την λύση ή και τη λύτρωση από τα δουλικά εγκόσμια δεσμά. Και όλα αυτά μέσα από κάδρα σπάνιας ομορφιάς, τα οποία (σχεδόν) παραδόξως λούζονται από τις σπαραξικάρδιες μελωδίες του "Piano Sonata No.20" του Σούμπερτ.

Βαθμολογία: 10/10 Stars10/10 Stars10/10 Stars10/10 Stars10/10 Stars10/10 Stars10/10 Stars10/10 Stars10/10 Stars10/10 Stars (10/10)

Γιώργος Ευθυμίου


 
Legacy - ΚΑΡΑΣΜΑΝΗ ΦΑΝΗ - skeptic_F - Τρί 16 Σεπ 2008 - 22:38
Ειναι μια μοναδικη, ποιητικη ταινια που απο την πρωτη κιολας σκηνη με συγκινησε.. Κι ομως ενιωσα τον χαρακτηρα του Μπαλταζαρ να παιρνει ανθρωπινη μορφη( οχι ομως και ανθρωπινη βουληση) και με περισσεια υπομονη να υποφερει ολα οσα του επιφυλασε η πορεια της ζωης του.. Με καποιο τροπο μαγικο ο Μπρεσον μεταδιδει μεσα σου ολα εκεινα τα συναισθηματα που διαγραφονται στα μελαγχολικα ματια του Μπαλταζαρ των ομορφων η ασχημων (κατα κυριο λογο) στιγμων στην διαδρομη του. Σπανια μεγαλοι σκηνοθετες βαζουν σε πρωτο ρολο καποιον πρωταγωνιστη του ζωικου βασιλειου και ο γαιδαρακος στην προκειμενη δεν επιλεχτηκε τυχαια απο τον Μπρεσον.. ενα ζωο στην εικονα του οποιου το λιγοτερο που μπορεις να αισθανθεις ειναι η συμπαθεια. ΚΑΡΑΣΜΑΝΗ ΦΑΝΗ
 
Legacy - Άρης Μαυρέλλης - Unverified - Παρ 18 Δεκ 2009 - 10:21
Μια ποιητικη ταινια του καλλιτεχνη των εικονων αλλα και ιδιοτροπου αφηγητη Μπρεσον που μιλαει με συναισθημα (παρα τη γνωστη αποστασιοποιηση) και εκκληση στη σκεψη για τη σκληροτητα και τις αμαρτιες των ανθρωπων. Η ταινια ειναι αργη (καπως κουραστικη), αινιγματικη, ελλειπτικη και πικρη και σαφως απευθυνεται περισσοτερο σε πληροφορημενο κοινο (αφου τα γεγονοτα οπως τα αφηγειται η ταινια και που καλυπτουν μια 20ετια δεν ειναι σε τυπικη απο χρονικη αποψη σειρα μιας και ο σκηνοθετης αρνειται την παραδοσιακη αφηγηση). Κεντρικη φιγουρα ο γαϊδαρακος που μοιαζει να υπομενει καρτερικα στα παθηματα του. Μια απο τις καλυτερες σεκανς της ταινιας το φιναλε με τον γαιδαρο να πεθαινει διπλα στα προβατα. Απο τους ηθοποιους μεγαλυτερη εντυπωση κανει η ομορφη Βιαζεμσκι στο ρολο της Μαρι.

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ: 6/10
Άρης Μαυρέλλης
 
Αυτή τη στιγμή δεν είστε συνδεδεμένος. Συνδεθείτε ή κάντε εγγραφή για να σχολιάσετε.