• ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟΥ...

  • Αριθμός ταινιών: 22307
  • Αριθμός συν/τών: 759912
  • Πρόγραμμα 300 Κινηματογράφων και 18 τηλεοπτικών σταθμών
Περιεχόμενα

Τετ 25 Ιαν 2012

La Proie

Τετ 28 Δεκ 2011

En Familie - Μια Οικογένεια

Τετ 30 Νοε 2011

Carlos - η τηλεταινία

Τετ 12 Οκτ 2011

Troll Hunter - Κυνηγός Τρολ

Τετ 31 Αυγ 2011

Flores Negras - Μαύρα Λουλούδια

Cineυρωπαϊκόν


Τετ 23 Φεβ 2011

A Fost Sau n-a Fost? - Ήταν ή Δεν Ήταν;




Η Ρουμανία βίωσε την πιο αιματηρή μετάβαση από τον κομμουνισμό στη δημοκρατία. Η μετάβαση αυτή δύσκολα μπορεί να καταγραφεί στα βιβλία της ιστορίας, όχι μόνο λόγω του μεγάλου αριθμού ανθρώπινων απωλειών που επέφερε η πτώση του Κομουνιστικού καθεστώτος του Τσαουσέσκου, αλλά και των σκοτεινών πτυχών του πιο καθοριστικού χρονικού στη νεότερη ιστορία της χώρας.

«Ήταν ή δεν ήταν;» αναρωτιέται ο Corneliu Porumboiu, ψάχνοντας μαζί με 22 εκατομμύρια Ρουμάνους, την απάντηση στο ερώτημα εάν τα γεγονότα της 22ας Δεκεμβρίου του 1989 αποτέλεσαν το αποκορύφωμα μίας εθνικής επανάστασης με σκοπό την ελευθερία ή απλά ήταν το μέσο εκπλήρωσης ενός καλά οργανωμένου σχεδίου για την κτήση της εξουσίας από στρατιωτικούς και πολιτικούς αντιπάλους τους Τσαουσέσκου. Ήταν αληθινή επανάσταση ή απλώς ένα πραξικοπηματικό γεγονός;

Σε μία από τις καυστικότερες κινηματογραφικές πολιτικές σάτιρες των τελευταίων ετών, ο Porumboiu όχι μόνο περιπαίζει τα γεγονότα της δεκαετίας του `80, αλλά πυροβολεί ενάντια στην διαιωνιζομένη απραγία των Ρουμάνων να απαντήσουν στο σημαντικότερο ερώτημα που τους θέτει η ιστορία. Με αμέτρητους συμβολισμούς που πολτοποιούνται στο ετοιμόρροπο σκηνικό ενός τοπικού τηλεοπτικού στούντιο, συγκεντρωμένους στην εμβληματική αφίσα της πλατείας της Επανάστασης που είναι έτοιμη να πέσει στα κεφάλια των τριών αντρών που βλέπουν με αμηχανία, αδιαφορία και περισσή καχυποψία το παρελθόν τους, ο θεματικά εύστοχος Porumboiu φωτογραφίζει από τη μια την ανάγκη τους να συμφιλιωθούν με την ιστορική πραγματικότητα και από την άλλη την συνεχή αδυναμία τους να την αναδείξουν, όντας πρωταρχικό μέλημα, μέσα από τη μαύρη τρύπα του χρονικού σύμπαντος.

Το σινεμά του Porumboiu διαφοροποιείται από την απόλυτη, ωμή, καταγραφή του χώρου, του χρόνου και της δράσης των ηρώων. Το ύφος του σκηνοθέτη απέχει από εκείνο άλλων Ρουμάνων σκηνοθετών, όπως ο Cristian Mungiu, όμως βρίσκει σημείο ταύτισης στην επιθυμία για την ρεαλιστική καταγραφή της πραγματικότητας, χωρίς υπεκφυγές, περιστροφές και στερούμενη των χαρακτηριστικότερων μυθοπλαστικών στοιχείων του κινηματογράφου. Στα μακρά, στατικά λεπτομερειακά πλάνα του, εγκλωβίζονται ανθρώπινες οντότητες, πιστές απεικονίσεις της σύγχρονης Ρουμάνικης κοινωνίας, που κοιτούν με απαξίωση το παρελθόν, πιθανόν από φόβο να αντιμετωπίσουν την αλήθεια που κρύβεται κάτω από το αθώο αίμα που χύθηκε στο βωμό της «επανάστασης», που οδεύουν με παρωπίδες προς ένα αβέβαιο μέλλον, θέτοντας κομμάτια του έθνους και της πολιτισμικής ή πολιτικής τους κληρονομιά στο χρονοντούλαπο της ιστορίας, που παλεύουν με ανορθόδοξο και κάπως νωχελικό τρόπο να αποδείξουν ότι η «επανάσταση τους ανήκει».

Ο σκηνοθέτης βροντοφωνάζει μία αλήθεια για τη σύγχρονη εποχή στη Ρουμανία. Ο Νέος Ρουμάνος, αδιαφορεί για την κληρονομιά που του άφησε το έθνος, η ιστορία, οι άρχοντες της και κυρίως εκείνοι που συμμετείχαν στα αιματηρά γεγονότα προκειμένου να εξασφαλίσουν ένα υγιές και ελεύθερο μέλλον. Έχει καλύτερα πράγματα να ασχοληθεί, πολύ ουσιαστικότερα να σκεφτεί, ιδίως σε μία περίοδο οικονομικής ανέχειας, που επιτάσσει τη μάχη για εξασφάλιση των βασικών αγαθών επιβίωσης.

Αποκαλύπτει, όμως και μία άλλη αλήθεια. Εκείνοι που αρνήθηκαν την συμμετοχή τους στην επανάσταση προσπαθούν να κερδίσουν μερίδιο δόξας, εκμεταλλευόμενοι το πέπλο μυστηρίου και αμφιβολίας που καλύπτει μία ολόκληρη δεκαετία (από τις διεργασίες της αιματοβαμμένης επανάστασης, μέχρι την εκπλήρωσή της), ενώ όσοι έλαβαν μέρος στα Δεκεμβριανά, προσπαθούν με επιτηδευμένα λόγια και γλαφυρές περιγραφές, κουβαλώντας συνάμα την αμηχανία που προκαλούν τα αμφιλεγόμενα ερωτήματα των καχύποπτων ιστορικών, να πείσουν όχι μόνο για το νόημα και την αξία της πολιτικής ανατροπής αλλά κυρίως για την πραγματική της υπόσταση.

Στο βωμό μίας ιδεολογίας που δεν εφαρμόστηκε ποτέ, μίας ουτοπίας που δημιούργησαν άνθρωποι αδίστακτοι που διψούσαν για εξουσία, χύθηκε το αίμα χιλιάδων ανθρώπων. Απαιτήθηκαν «ανθρωποθυσίες» για την υλοποίηση των βλέψεων ολίγων με επιθυμία για πλουτισμό. Εκμεταλλεύτηκαν την μάζα, τη χειραγώγησαν, την έκανα πειθήνιο όργανό τους και την έστειλαν στο εκτελεστικό απόσπασμα μέσω μίας καλά οργανωμένης πολιτικής προπαγάνδας.

Όσο όμως και αν περιμένουμε από το Ήταν ή Δεν Ήταν; να απαντήσει σε μεγάλα ερώτημα, δε το κάνει ποτέ. Έν αντιθέσει, θέτει καινούργια, ανοίγει νέους δρόμους προς διερεύνηση, κυρίως όμως αναλύει μία καλά κωδικοποιημένη πραγματικότητα, κρυμμένη θαρρείς πίσω από το δάκτυλο του ενός χεριού. Ο Porumboiu γυρίζοντας γύρω από το ίδιο ερώτημα του τίτλου, γελοιοποιεί, συγκρούεται και ρισκάρει να βάλει κατά της πατρίδας του σαν γελοιογράφος. Τόσο αυθεντικό το σινεμά του, τόσο πολύπλοκο και ταυτόχρονα τόσο ξεκάθαρο στις απόψεις του. Το αυστηρό κινηματογραφικό ύφος του, συμπυκνώνει τρεις ολόκληρες δεκαετίες, απεικονίζοντας γεγονότα που δεν είδαν το φως της δημοσιότητας ή δεν έτυχαν της τηλεοπτικής κάλυψης, όπως η διακοπή ηλεκτρικού ρεύματος στο Σιδηροδρομικό Σταθμό της Τιμισοάρα, σε αντιστοιχία με το φως στο σκοτάδι στο τελευταίο πλάνο που μπορεί να ερμηνευτεί και στο ιστορικό φως που επιζητά μία ολόκληρη ανθρωπότητα. Μετουσιώνει σε μεταφορικό εμβατηριακό λόγο τις σκληρές παραστάσεις των θανάτων, όπως η επίκληση μίας ακροάτριας της τηλεοπτικής εκπομπής που ζητά από τους παρευρισκόμενους, τον ελάχιστο σεβασμό και κυρίως γαλήνη, προκειμένου όπως λέει «να απολαύσουν το χιόνι, διότι όταν λιώνει μένει λάσπη», παραπέμποντας, ως φόρος τιμής, στα πτώματα της Επανάστασης, που μεταφέρθηκαν από τα νοσοκομεία της περιφέρειας στο Βουκουρέστι, στη συνέχεια κάηκαν και οι στάχτες τους σκορπίστηκαν στα χιόνια.

Το ερώτημα της ταινίας, δεν απαντά μονάχα στις τελευταίες μέρες του κόκκινου καθεστώτος, αλλά και στη σκοτεινή εποχή που προηγήθηκε και αφορούσε τη διακυβέρνηση της χώρας από τον Τσαουσέσκου, τις προσπάθειες καταστολής της επανάστασης, το ρόλο της Σεκιουριτάτε και των πιστών Υπουργών του κυβερνήτη, μέχρι την αμφιλεγόμενη συνοπτική δίκη, καταδίκη και εκτέλεση του, μαζί με τη σύζυγό του (εδώ - προσοχή, το βίντεο περιέχει σκληρές εικόνες).

Το πιο ξεκάθαρο κομμάτι στην Ιστορία της Ρουμανίας είναι ίσως αυτό που διανύουμε. Και πάλι όμως πολλοί στη χώρα αυτοί, αναρωτιούνται για το εάν η επανάσταση του 1989 ήταν πραξικόπημα ή λαϊκή εξέγερση που προκλήθηκε από μισό αιώνα καταπίεσης. Ένα ερώτημα που παραμένει αναπάντητο είκοσι δύο χρόνια μετά και ενώ η Ρουμανία αποτελεί δημοκρατικό κράτος και μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.

-Άλλες ταινίες για την Ρουμάνικη επανάσταση:
1) Sindromul Timişoara
2) Cincisprezece-15
3) Το Χαρτί θα είναι Μπλε
4) Cum mi-am petrecut sfarsitul lumii

Βαθμολογία: 3.5/10 Stars3.5/10 Stars3.5/10 Stars3,5/10 Stars (3.5/5)


 
 
Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια. Στείλτε το πρώτο!

Αυτή τη στιγμή δεν είστε συνδεδεμένος. Συνδεθείτε ή κάντε εγγραφή για να σχολιάσετε.