• ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟΥ...

  • Αριθμός ταινιών: 22315
  • Αριθμός συν/τών: 759967
  • Πρόγραμμα 300 Κινηματογράφων και 18 τηλεοπτικών σταθμών
Ταινίες - Κριτική από το Cine.gr


Ο Φάκελος Πολκ στον Αέρα (1988)

- Μεταφρασμένος Τίτλος:
The Polk File on Air

Πολιτική | 150'
Χρώμα: Έγχρωμο
Ήχος: Mono
Γλώσσα: Ελληνικά - Αγγλικά
  Δημοτικότητα: 0.28 %
Αξιολόγηση: 10.00/1010.00/1010.00/1010.00/1010.00/1010.00/1010.00/1010.00/1010.00/1010.00/10   (10.00/10)
Aντιφατικότητα ψήφων: Χαμηλή (Συμφωνία ψήφων > 75%)




 

- Κριτική από το Cine.gr:


Στην ειδησεογραφία της εβδομάδας που πέρασε περιλαμβανόταν και η αναψηλάφηση της υπόθεσης Πολκ. Άγνωστη στους νεώτερους, η υπόθεση της δολοφονίας του αμερικάνου δημοσιογράφου Τζορτζ Πολκ υπήρξε ένα από τα μεγαλύτερα ελληνικά πολιτικά μυστήρια του αιώνα που πέρασε και παραμένει ακόμη αξεδιάλυτο. Επ’ ευκαιρίας, λοιπόν, αυτής της είδησης για την αναψηλάφηση , που μπορεί να οδηγήσει ακόμα και στην πλήρη αποκάλυψη της αλήθειας, 54 ολόκληρα χρόνια μετά την εν λόγω δολοφονία, παρουσιάζουμε την ταινία Φακελος Πολκ στον Αερα, του Διονυση Γρηγορατου.

Λίγα λόγια για τα ιστορικά γεγονότα.

Ο Τζορτζ Πολκ ήταν ένας διάσημος και top (υπάρχει και βραβείο με το όνομά του) αμερικάνος δημοσιογράφος, τον οποίο είχε αποστείλει το 1948 το ραδιοφωνικό δίκτυο CBS και μια αμερικάνικη εφημερίδα στη Θεσσαλονίκη. Ήταν παντρεμένος με ελληνίδα και ήταν ιδιαίτερα φιλόδοξος. Τόσο φιλόδοξος, που είχε στο νου του μία συνέντευξη με το Μάρκο Βαφειάδη, ηγέτη του Δημοκρατικού Στρατού, γεγονός που τότε θα θεωρείτο παγκόσμια δημοσιογραφική επιτυχία, ως ένα ντοκουμέντο απευθείας από το «αντάρτικο πόλης». Ας μην ξεχνάμε ότι βρισκόμαστε στα χρόνια του Εμφύλιου. Όταν, λοιπόν, στις 16 Μαΐου 1948, το πτώμα του Πολκ βρέθηκε να επιπλέει δεμένο χειροπόδαρα και πυροβολημένο στο κεφάλι, στην παραλία της Θεσσαλονίκης, το ερώτημα που στοίχειωσε τις έρευνες και τις πολιτικές συζητήσεις ήταν «ποιος είχε συμφέρον να σκοτώσει τον Πολκ;». Το κράτος επιρρίπτει τις ευθύνες στην αριστερά, ως αντιαμερικανική ενέργεια. Η επίσημη εκδοχή ήταν ότι υπεύθυνοι υπήρξαν δύο στελέχη του Κ.Κ.Ε., τα οποία θα οδηγούσαν τον Πολκ στον Μάρκο Βαφειάδη. Σε αυτούς φέρεται ότι οδήγησε τον Πολκ ο δημοκρατικός (αλλά όχι κομμουνιστής) δημοσιογράφος Γρηγόρης Στακτόπουλος, ο οποίος μέχρι το θάνατό του διατεινόταν πως υπήρξε αθώος. Η αριστερά επέρριψε τις ευθύνες στο «παρακράτος της δεξιάς». Η υπόθεση δεν άργησε να γίνει ένας θρύλος και έδωσε αφορμή για την ταινία του Διονυση Γρηγορατου.

Η ταινία.

Πρόκειται για ένα υβρίδιο μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ. Στην ταινία εμφανίζονται και ιστορικά πρόσωπα που συνδέονται με την υπόθεση όπως ο Στακτόπουλος, η γυναίκα του Πολκ, οι συνήγοροι (ανάμεσα στους οποίους ο Στέλιος Παπαθεμελής) και λοιποί συντελεστές της δίκης. Η ταινία ξεκινάει με εικόνες αρχείου από την μεταπολεμική Ελλάδα.

Ο Τζορτζ Πολκ περιμένει κάποιον μέσα στη νύχτα (ο ηθοποιός Χυτας που τον υποδύεται είναι ολόιδιος!). Ακούμε αποσπάσματα από το προσωπικό του ημερολόγιο, off, στα αγγλικά. Κάποιοι του προσφέρουν ένα ποτήρι «Μεταξά». Ύστερα ακούγεται ένας πυροβολισμός, κάτω από το ολόγιομο φεγγάρι.

Πρωί. Ένας βαρκάρης βρίσκει ένα πτώμα να επιπλέει στη θάλασσα. Σε ένα σκοτεινό θάλαμο, κάποιος εμφανίζει τη φωτογραφία του πτώματος. Ακούμε απόσπασμα από τις εφημερίδες.

«Φαίνεται ότι έφτασα στο σημείο να σκεφθώ ότι έπρεπε να θυσιαστώ για την πατρίδα μου. Και το ’κανα αυτό. Πολύ αργότερα, μετά τη δίκη, μου έλεγαν ότι προσέφερες υψίστας υπηρεσίας στην πατρίδα. Αυτή δεν είναι πατρίδα, είναι Μήδεια που κατατρώει-» Κλικ. Μία κοπέλα κόβει τον ήχο από την ταινία με τη συνέντευξη του Στακτόπουλου. Ακολουθεί ένας διάλογος της κοπέλας με έναν μουσάτο νεαρό. Επίκειται να κάνουν μια εκπομπή στο ραδιόφωνο, για την υπόθεση Πολκ. Ο νεαρός βρίσκεται σε ένα στούντιο, όπου δίνει μερικές πληροφορίες για τον δημοσιογράφο, αναφέροντας πως ήταν ειδικός σε ριψοκίνδυνες αποστολές και ότι συνεργαζόταν με τον έλληνα συνάδελφό του Χατζηαργύρη, για να καλύψει τον ελληνικό εμφύλιο. Ένα τηλέφωνο χτυπάει. Μόλις το πιάνει, διαπιστώνει ότι κανείς δεν είναι από την άλλη πλευρά της γραμμής.

Ο Πολκ μπαίνει στο σπίτι του. Η ελληνίδα σύζυγός του Ρέα, τον υποδέχεται δένοντάς του τα μάτια με μια γραβάτα. Η γυναίκα τον περιμένει με ηδυπάθεια, αλλά εκείνος της λέει να περιμένει και ψάχνει κάτι στα χαρτιά του. Εκείνη έρχεται στο γραφείο του και τον χαστουκίζει. Ο Πολκ φεύγει για Θεσσαλονίκη. Επιστροφή στο στούντιο των δύο νέων που ετοιμάζουν την εκπομπή.

Νεαρός: Με παρακολουθείς;
Κοπέλα: Βεβαίως
.

Σε ένα ατμοσφαρικό piano bar, ο Πολκ περιμένει τον Στακτόπουλο. Υπέροχη ασπρόμαυρη φωτογραφία. Ακούμε off ότι υπήρξαν συναντήσεις του με κάποιους δημοσιογράφους. Ύστερα από κάποια άγνωστη εξέλιξη, αποσύρεται στο γραφείο του, για να γράψει. Βλέπουμε πάλι τη σκηνή που του προσφέρεται το Μεταξά, αυτή τη φορά, από κάποιον με στρατιωτική στολή. Και ύστερα το μπλουμ στη θάλασσα. Μαγνητόφωνο σε rewind. «Από αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει τίποτα. Μόνο ο φάκελος με την ταυτότητα του Πολκ.» Ένας φάκελος «προς το αστυνομικό τμήμα-ενταύθα». Κάποιος έχει παραδώσει την ταυτότητα στην αστυνομία.

Στρατιωτική ηγεσία μπροστά στη θάλασσα. Μία λέμβος του λιμενικού τους πλησιάζει. Μεταφέρει τον νεκρό. Πιεστήριο εφημερίδας. Εφημερίδα Μακεδονία. «Ο Στακτόπουλος προβαίνει εις συνταρακτικάς α-». Cut.

O Παυλος Κοντογιαννιδης παρουσιάζει ενώπιον των δημοσιογράφων, ως επίσημος φορέας της εισαγγελίας, την ανάθεση της υπόθεσης στις αρχές.



Η νεκροψία του πτώματος, με τον ιατροδικαστή να δείχνει αυτά που αναφέρει στην έκθεσή του. Ο Πολκ είχε φάει αστακό με μπιζέλια! «Το τελευταίο γεύμα μοιάζει αγγλοσαξονικό…». Από την ανάκριση προκύπτει ότι έχουν χαθεί σημαντικά έγγραφα από το σπίτι του σκοτωμένου. Ακούμε τον βοηθό του Πολκ, Χατζηαργύρη, να δίνει μια συνέντευξη στο νεαρό που κάνει την εκπομπή.

Αμερική, CBS. Κάποιος ρωτάει από το Δίκτυο στοιχεία για το φόνο του Πολκ, τηλεφωνικώς. Αθήνα, Αμερικάνικη πρεσβεία. Έγγραφα, σε ένα τραπέζι. Μυστικό συμβούλιο των αμερικάνων αξιωματούχων της πρεσβείας για το θέμα.

Ο Στακτόπουλος διηγείται τις πιέσεις που δέχτηκε για να καταθέσει ως δράστης-εξιλαστήριο θύμα. Βλέπουμε δραματοποιημένες τις σκηνές της βίας που υπέστη στην αστυνομία. «Κανείς δεν μπορεί να αντέξει σε αυτά τα φρικτά βασανιστήρια».

Κάποιος ετοιμάζει το φάκελο, με τον οποίο η ταυτότητα του Πολκ θα κατατεθεί στην αστυνομία. Κονδυλοφόρος που χαράσσει, σχεδόν, το χαρτί. Υπάρχει σύγχυση για το ποιος παρέδωσε το φάκελο στην αστυνομία. «Αποκαλύπτω τους δολοφόνους του Πολκ. Η πατρίς μου η Ελλάς είναι αθώα του εγκλήματος.» «Έτσι είναι, Γρηγόρη. Έτσι είναι η κατάσταση. Θα σε συντρίψω και ύστερα θα σε δοξάσω», του λέει ο ανακριτής, στο γραφείο του. Ο εισαγγελέας θριαμβολογεί: «η ομολογία υπερακοντίζει την γραφολογία!». Ο δικηγόρος (Κωνσταντινος Τζουμας) έχει διαφορετική γνώμη. Θεωρεί την παρουσία των αμερικάνων δημοσιογράφων άτυπη πολιτική αγωγή.

Ένα χέρι πυροβολεί το κεφάλι του Πολκ. Η ταυτότητά του παραδίδεται σε κάποιον συνεργό, με την εντολή να δοθεί στην αστυνομία. «Στη μάνα σου είπες να γράψει το φάκελο. Ξέχασες να μας το πεις. Έτσι δεν είναι;». Οι αστυνομικοί τον πιέζουν να ομολογήσει. Επιστρέφουμε στο piano bar όπου ο Στακτόπουλος συναντιέται με τον Πολκ. Ο νεαρός και η κοπέλα, ψάχνουν στον υπολογιστή τις «ομολογίες» Στακτόπουλου. Η Σοφία Φιλιππίδου είναι τραγουδίστρια στο κέντρο διασκέδασης «Λουξεμβούργο». Όπου εκείνο το βράδι δεν σερβιρίστηκε αστακός. Αντιφάσεις στις καταθέσεις.

Ο νεαρός και η κοπέλα διαφωνούν για τη συνεργασία τους. Η εκπομπή μπορεί τελικά να μη γίνει. Η υπόθεση τους έχει διχάσει. Μια ομάδα ατόμων με κοστούμια κάνει έφοδο σε ένα σπίτι. Η αδελφή του φερόμενου ως δολοφόνου κομμουνιστή Μουζενίδη, συλλαμβάνεται. Σκηνή δικαστηρίου. Ο δικηγόρος παραδίδει στον πρόεδρο τον φάκελο με τον οποίον παραδόθηκε η ταυτότητα του Πολκ στην αστυνομία. Στη δίκη προκύπτει ένα μείζον δικονομικό θέμα, για το κατά πόσο το πόρισμα της γραφολογικής εξέτασης είναι ισχυρότερο αποδεικτικό μέσο από την ομολογία της μάνας του Στακτόπουλου, ότι το έγραψε η ίδια. Στη δίκη η κατηγορούμενη καταθέτει ότι δεν θυμάται αν πράγματι το έγραψε η ίδια.

Οι σκηνές στο ακροατήριο είναι αριστοτεχνικά γυρισμένες και θυμίζουν αμυδρά το (πολύ κατοπινότερο) J.F.K. του Oliver Stone. Μία ενδιαφέρουσα εκδοχή πολιτικού κινηματογράφου.

Βαθμολογία: 7/10 Stars7/10 Stars7/10 Stars7/10 Stars7/10 Stars7/10 Stars7/10 Stars (7/10)

Βασιλης Σωτηροπουλος


 
Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια. Στείλτε το πρώτο!

Αυτή τη στιγμή δεν είστε συνδεδεμένος. Συνδεθείτε ή κάντε εγγραφή για να σχολιάσετε.